Bà Phạm Thị Phương (xã An Hải, huyện Lý Sơn), cho biết, bánh ít lá gai được làm từ nguyên liệu chính là lá gai. Loại lá này có nhiều ở các tỉnh khu vực miền Trung. Để làm bánh phải chọn lá gai non, bỏ gân lá và rửa thật sạch sau đó mang đi luộc.

Lá gai phải được luộc liên tục khoảng 12 tiếng mới có thể mang đi giã. Công đoạn giã lá gai khá nhọc nhằn. Để đảm bảo bánh ngon thì nhất thiết phải giã bằng tay trong cối đá.

”Giã đến khi lá gai thật nhuyễn thì cho nước đường và bột nếp vào theo tỷ lệ nhất định. Sau đó tiếp tục giã để tất cả quyện vào nhau thật đều rồi mang ra gói với nhân dừa hoặc các loại đậu”, bà Phương chia sẻ.

Lá gai được phơi khô để làm món bánh ít lá gai

Sau khi mọi thứ được chuẩn bị đầy đủ, người làm bánh lấy một ít bột bánh tán mỏng rồi cho nhân vào giữa lăn tròn thành viên. Từng viên bột được đặt vào lá chuối khô gói lại và mang đi hấp chín.

Bánh ít lá gai có nhân là các loại đậu hoặc dừa

Bánh ít lá gai Lý Sơn được làm thủ công, cùng với bí quyết pha nước đường vào bột mà bánh có thể để đến 20 ngày vẫn không hỏng. Do đó, hàng trăm năm trước ngư dân Lý Sơn đã mang theo loại bánh này khi ra khơi.

Ông Nguyễn Hạp (87 tuổi, thôn Đông, xã An Hải), kể lại, trong mâm cỗ cúng tạ thần linh đầu năm của người dân đảo Lý Sơn không thể thiếu món bánh ít lá gai. Bởi đây là món bánh đã gắn liền với đời sống người dân trên đảo hàng trăm năm trước.

Món bánh ít lá gai đã gắn liền với đời sống cư dân đảo tiền tiêu Lý Sơn khoảng 300 năm nay.

Ngày trước, khi vượt biển từ đất liền ra Lý Sơn khai khẩn mở mang bờ cõi, các bậc tiền nhân mang theo món bánh ít lá gai đề phòng biển động kéo dài vẫn có lương thực để dùng. Về sau, những dân binh làm nhiệm vụ dựng bia, cắm mốc, đo đạc hải trình ở Hoàng Sa, Trường Sa cũng mang theo loại bánh này khi ra khơi.

“Tên là bánh ít nhưng tình cảm, ý nghĩa chứa đựng trong món bánh này đối với người dân Lý Sơn lại rất nhiều. Vậy nên những người con của quê hương Lý Sơn khi rời đảo làm ăn xa đều mang theo món bánh ít lá gai bên mình”, ông Hạp nói.

Nguồn: Báo điện tử Dân Trí

11. Củ nén

Củ nén là gia vị đặc biệt có trong căn bếp của người miền Trung. Ngoài là một gia vị, củ nén còn được đông y đánh giá là một dược liệu có một không hai, hỗ trợ điều trị bệnh hiệu quả.

Củ nén. (Ảnh: Internet)

Củ nén có mùi rất hăng nhưng khi được “biến hoá” thì lại có mùi cực thơm và thường dùng để khử các món có mùi tanh.

Cá Bống kho củ nén. (Ảnh: Internet)

Món cháo nén trị cảm đặc trưng của người dân Quảng Ngãi. (Ảnh: Internet)

Củ nén còn là một dược liệu làm đẹp cho chị em phụ nữ. Nghiên cứu cho thấy củ nén có chứa một lượng lớn đáng kể hợp chất silic cùng vitamin A, B và C bảo vệ da khỏi những yếu tố gây hại, phục hồi da sau khi bị mụn.

12. Bánh đậu xanh

Bánh đậu xanh khô vừa cứng vừa giòn có mùi thơm thơm. Ngày nay, tuy nhiều loại bánh hấp dẫn mang tính hiện đại đã ra đời nhưng đối với người dân Quảng Ngãi, bánh có một vị trí nhất định. Giờ đây, bánh đậu xanh không chỉ là một đặc sản ngon ở Quảng Ngãi mà nó còn gửi gắm cả hồn quê hương vào trong đó.

Bánh đậu xanh Quảng Ngãi. (Ảnh: Internet)

Bánh đậu xanh thường được dùng thờ cúng tổ tiên hoặc mua về làm quà.

13. Tương ớt

Tương ớt tưởng như rất đỗi quen thuộc với mọi người, nhưng tương ớt ở Quảng Ngãi thì thật đặc biệt bởi cách làm. Cũng giống như bánh tráng, tương ớt cũng là gia vị không thể thiếu cho mọi món ăn ngon từ bánh bèo, ram bắp, bò hít cho đến bún bò, bún chả hoặc được dùng ngay trong bữa cơm gia đình.

Tương ớt thương hiệu Quảng Ngãi. (Ảnh: Internet)

Tương ớt được làm từ những nguyên liệu tự nhiên, đóng thành hộp do vậy mà giữ được nguyên vẹn mùi ớt cay nồng, thơm ngon tuyệt vời. Tương ớt, điểm xuyến cho danh sách đặc sản ngon ở Quảng Ngãi thêm phong phú.

Các nguyên liệu làm tương ớt. (Ảnh: Internet)

14. Kẹo gương

Kẹo gương có màu vàng, đính mè và được dát mỏng, tinh khiết như pha lê, có lẽ vì vậy mà có tên gọi là kẹo gương. Kẹo gương được làm từ đường cát, mạch nha và đậu phộng, sự kiên nhẫn là yếu tố then chốt để có kẹo gương ngon.

Kẹo gương Quảng Ngãi. (Ảnh: Internet)

Kẹo gương vừa rẻ lại vừa ngon, nhâm nhi kẹo gương, mùi thơm của kẹo với chút bùi bùi của mè và đậu phộng kèm với với tách trà nóng là lựa chọn hoàn hảo cho những ngày họp mặt gia đình.

15. Bánh thuẫn

Cũng như bánh đậu xanh, bánh nổ… bánh thuẫn bất chợt đánh thức tuổi thơ mỗi người dân Quảng Ngãi. Bánh thuẫn được làm bằng bột, trứng gà. Lửa là yếu tố then chốt quyết định bánh có ngon hay không, nếu lửa quá già sẽ làm bánh khét, quá non sẽ làm bánh không nở.

Bánh thuẫn, mang đậm nét truyền thống ẩm thực xưa. (Ảnh: Internet)

Bánh thuẫn sẽ có nhiều vào dịp lễ, tết. Bánh thuẫn được mua ăn chơi hoặc mua nguyên bịch cúng ông bà, tổ tiên.

Ẩm thực xứ Quảng vô cùng đa dạng, phong phú và chứa đầy tinh thần của người dân nơi đây. Nếu có dịp hãy thưởng thức chúng nhé !!!

6. Bánh nổ

Bánh nổ ăn kèm với tách trà gừng nóng. (Ảnh: Internet)

Bánh được làm từ thóc nếp loại ngon, đem rang trên than hồng cho đến khi hạt nếp nổ bung ra, kêu tách tách. Sau đó ép bánh vào khuôn hình chữ nhật, thắng nước đường và gừng, tưới xung quanh bánh. Mùi thơm của nếp cùng chút ngọt của đường, chút cay của gừng, hương vị đặc biệt khó quên.

Giống như bánh bó hay bánh thuẫn, bánh nổ chứa đầy giá trị truyền thống xưa.

Bánh nổ – đặc sản ngon ở Quảng Ngãi đơn giản, bình dị. (Ảnh: Internet)

7. Cơm rang (Cốm rang)

Cơm rang gọn, nhẹ được sử dụng như một thức ăn vặt. Nguyên liệu làm cơm rang được lựa chọn từ các giống lúa nếp, tuốt lấy hạt, bỏ những hạt thóc lép, đãi qua nước rồi cho vào chảo, rang cùng với mắm tỏi ớt. Đây là thức quà được du khách yêu thích nhất, vừa ngon, lại vừa rẻ, ngại gì không mua làm quà.

Cơm rang Quảng Ngãi – thức quà đặc biệt, giá rẻ, ăn một lần là ghiền. (Ảnh: Internet)

8. Mạch nha

Mạch nha có nhiều loại nhưng đặc sắc nhất phải kể đến là mạch nha làm từ mộng lúa và nếp, có màu vàng đậm đặc trưng hơn so với mạch nha pha giữa nha mì và nha mộng nếp hay mạch nha làm từ tinh bột mì. Vì vậy khi mua bạn nhớ lựa mạch nha đậm màu là ngon nhất.

Mạch nha giúp đường tiêu hoá tốt hơn cộng với vitamin B, C giúp chữa bệnh phù do thiếu vitamin. (Ảnh: Internet)

Lúa non lên mộng sau một tuần ủ và gạo nếp được chọn là gạo dẻo, thơm, trắng đều, ngâm qua đêm cho lên mộng. (Ảnh: Internet)

9. Đường phổi

Đường phổi là một trong những thức quà đặc biệt có riêng ở Quảng Ngãi. Đường phổi với vị ngọt dịu dàng, có hình thù như lá phổi nên vì vậy mà cái tên “đường phổi” cũng được ra đời từ đó.

Đường phổi. (Ảnh: Internet)

Đường phổi được làm từ mật mía, nấu ở nhiệt độ cao, phải trải qua nhiều công đoạn mới thu được đường thành phẩm. Đường phổi có thể ăn trực tiếp kèm với tách trà nóng, vị ngọt thanh của đường cộng với hương vị của trà khiến bạn không nỡ quên thức quà này đấy. Ngoài ra, đường phổi còn được sử dụng nấu các món chè khác nhau, một gia vị đặc biệt, bí kíp cho mọi món chè ngon.

Đường phổi, món quà quê ngọt ngào. (Ảnh: Internet)

10. Rau câu chân vịt 

Nếu đã từng ăn chè chân vịt thì bạn sẽ biết ngay đến nguyên liệu chính để làm món này là rau câu chân vịt – một đặc sản từ Lý Sơn.

Rau câu chân vịt. (Ảnh: Internet)

Ngoài tính thanh nhiệt, rau câu chân vịt có hàm lượng dinh dưỡng cao, đặc biệt bổ sung nhiều canxi và i-ốt, tốt cho sức khoẻ, có khả năng ức chế vi-rút gây ung thư buồng trứng.

Chè rau câu chân vịt, thức ăn lạ, ngon, mát cho mùa hè. (Ảnh: Internet)

Ngoài để nấu chè, rau câu chân vịt còn là một nguyên liệu chế biến các món gỏi đặc sắc.

Gỏi rau cau chân vịt. (Ảnh: Internet)

còn tiếp…

1. Cá Bống Sông Trà rim/kho tiêu

Đứng đầu tốp đặc sản ngon ở Quảng Ngãi phải kể đến “Cá Bống Sông Trà”. Cá bống vốn dĩ là món quà đươc thiên nhiên ưu ái cho vùng đất Quảng Ngãi, cá thường tập trung ở lòng sông Trà Khúc. Cá nhỏ, bé xíu được rim với mắm và đường, thêm ớt, tiêu cho keo lại cho đến khi cá thực sự cứng và thơm giòn.

Tan chảy với bát cơm nóng hổi cùng vị ngọt mặn cay của cá bống. (Ảnh: Interrnet)

Cá bống sông Trà ăn kèm với bát cơm nóng hổi, lựa chọn hoàn hảo cho mọi gia đình. Cá bống gắn liền với tuổi thơ cũng như thấm đượm mùi quê hương, ấy vậy mà dân gian có câu: ‘Anh đi anh nhớ quê nhà, nhớ con cá bống sông Trà kho tiêu”.

Cá Bống Sông Trà được đánh giá là một trong 50 đặc sản nổi tiếng tại Việt Nam. (Ảnh: Internet)

2. Tỏi Lý Sơn

Nhắc đến Quảng Ngãi không thể không nói đến tỏi Lý Sơn – một đặc sản nổi tiếng tại đây. Tỏi có đặc điểm là củ nhỏ, săn chắc, có vị thơm, còn có thể chữa nhiều bệnh như mồ hôi tay, trị cảm cúm, đau nhứt mỏi, tiêu hóa kém, đau dạ dày, cao huyết áp, giảm mỡ máu…

Tỏi Lý Sơn – đặc sản không thể không mua khi đến Quảng Ngãi. (Ảnh: Internet)

Ngoài tỏi Lý Sơn thì hành Lý Sơn cũng là một đặc sản không thể thiếu. Hành thơm, không bị hăng, làm gia vị khử các món xào, giúp cho món ăn đậm đà và ngon miệng.

Hành tím Lý Sơn, không hăng không cay, hương vị dịu dàng đặc biệt thơm ngon. (Ảnh: Internet)

Nếu may mắn đến với Lý Sơn, bạn hãy mua tỏi và hành trực tiếp từ nhà dân là an toàn nhất, giá lại rẻ. Ở đây còn nổi tiếng với ngồng tỏi dùng xào với nhiều loại như bò hoặc hải sản. Ngồng tỏi được xem là một “cực phẩm” có một không hai của ẩm thực Việt.

Mề gà xào ngồng tỏi, ngon đúng điệu, tuyệt phẩm mê ly. (Ảnh: Internet)

 3. Bánh Bó (Cây)

Bánh bó làm từ những nguyên liệu hết sức “mộc mạc” như cà rốt, cà chua, gừng, chuối ép, mấy trái dứa và quan trọng là nếp được dùng làm bột phải là nếp hạng nhất. Nếp sau chế biến giã thành bột, các nguyên liệu còn lại được rim với đường để lửa nhỏ cho đến khi săn lại. Dùng bột cùng các nguyên liệu vừa rim xong bó lại thành cây.

Bánh bó vừa dai vừa dẻo, hương vị đậm đà lạ miệng, nhâm nhi cùng tách trà nóng hổi thì còn gì bằng.

(Ảnh: Internet)

Bánh bó thường xuất hiện nhiều dịp tết, người dân ở đây thường tự làm tại nhà để mời khách. Vừa thưởng thức bánh, vừa mâm nhi với tách trà còn gì tuyệt vời hơn. Đây sẽ là món quà đặc biệt với những người yêu hương vị cổ truyền.

Bánh bó chính là giá trị truyền thống gia đình xứ Quảng. (Ảnh: Internet)

4. Xu Xoa

Bạn có thể mua xu xoa làm quà, vì chỉ ở Quảng Ngãi mới có xu xoa, đây là một thức quà đặc biệt, ăn kèm với đá và nước đường thắng với gừng, món giải nhiệt mùa hè.

Xu xoa, món ăn lý tường giải nhiệt mùa hè. (Ảnh: Internet)

Xu xoa không chỉ là một thức ăn mà nó còn được xem như linh hồn của ẩm thực Quảng Ngãi.

Xu xoa sau khi mua về, cắt khúc nhỏ, bỏ vào ly ăn kèm với nước đường thắng gừng,… ngon bá cháy. (Ảnh: Internet)

5. Bánh tráng

Nói đến bánh tráng, niềm tự hào của ẩm thực xứ Quảng. Hầu như các món ngon Quảng Ngãi đều có bánh tráng ăn kèm như ram bắp, thịt luộc, don,…

Bánh tráng gói ram ở Quảng Ngãi. (Ảnh: Internet)

Bánh tráng hoàn toàn 100% gạo, nên có thể ăn thay cơm. Bánh có nhiều loại và kích thước khác nhau, tuỳ vào từng món ăn mà lựa chọn bánh tráng phù hợp. Nếu để cuốn và chiên thì sẽ là bánh tráng phơi sương (bánh tráng gói ram), với các món cuốn sẽ là bánh tráng gạo mỏng, không mè. Nếu ăn kèm với các món nước như bún, cháo thì bánh tráng nướng là sự lựa chọn hoàn hảo.

Bánh tráng được ví von như là chiếc chìa khoá mở mang kho tàng ẩm thực xứ Quảng.

Bánh tráng Quảng Ngãi ăn kèm với mọi món ăn. (Ảnh: Internet)

còn tiếp…